Vai Trò Của Vitamin A Với Làn Da

Vitamin A với làn da

BÀI 15: VAI TRÒ CỦA VITAMIN A VỚI LÀN DA

Thuật ngữ retinoid chỉ vitamin A và những dẫn xuất khác có nguồn gốc vitamin A, điều biến biểu hiện gen và ảnh hưởng đến quá trình phân bào ở cả 2 lớp biểu bì và trung bì do đó ảnh hưởng đến sức khỏe làn da. Các tên thường dùng gồm Vitamin A, tretinoin, isotretinoin, alitretinoin. Vitamin A và beta-carotene trong thức ăn được chuyển hóa bởi gan sau đó được dự trữ hoặc lưu thông. Sự hấp thu của tế bào từ huyết tương được cho là xảy ra thông qua thụ thể hoặc nhập bào. Các tế bào trong cả hai lớp biểu bì và trung bì là nơi tác động của Vitamin A. Khi thiếu vitamin A dẫn đến biểu hiện trên nhiều tuyến bao gồm: tuyến mồ hôi, tuyến bã nhờn… làm chậm quá trình làm lành những tổn thương.

Các tác dụng của vitamin A với làn da:

Vitamin A giúp bảo vệ da tránh tác động của mặt trời: Bức xạ mặt trời (tia UV) gây tổn thương da qua nhiều cơ chế. Một trong những cơ chế ảnh hưởng đó là tác động đến sự chuyển hóa collagen, tia UV sẽ làm tăng sự tổng hợp enzyme metalloproteases phân giải protein, làm giảm collagen trên da. Việc sử dụng vitamin A có tác dụng ức chế hiệu quả việc tổng hợp enzyme phân giải collagen đên 50-80%. Chính nhờ hiệu ứng này mà retinol (vitamin A) có tác dụng trong việc bảo tồn collagen da và ngăn ngừa những tổn hại do mặt trời.

Vitamin A còn giúp cải thiện lão hóa da ánh nắng mặt trời: Những dấu hiệu cơ bản đầu tiên của làn da lão hóa là đường nhăn, vết nhăn trên da, da khô ráp, rối loạn sắc tố da, da không đều màu… những dấu hiệu này là quá trình của quá trình tiếp xúc lâu dài với ánh năng mặt trời gây ra những thay đổi ở biểu bì và trung bì. Dùng vitamin A tại chổ giúp cải thiện những dấu hiệu của sự lão hóa: nhăn da, mất đàn hồi, rối loạn sắc tố da (nám, tàn nhang, da không đều màu…) Vitamin A tác động lên collagen giúp phục hồi các rối loạn trên da. Hiệu quả chống lão hóa của những dạng Vitamin A khác nhau như sau:

  • Cải thiện các dấu hiệu thương tổn do mặt trời như: vết nhăn trên mặt, da mất độ phẳng hay rối loạn sắc tố.
  • Khi sử dụng lâu dài giúp tăng liên kết và độ dày lớp biểu bì, tăng tiết chất nhờn ở những da mất nhờn ở những làn da mất dầu do lão hóa, và tăng tổng hợp collagen
  • Cải thiện nhăn da cũng như sự tăng sắc tố của da
  • Được sử dụng trong điều trị những lão hóa da tự nhiên do tuổi tác, tăng quá trình tổng hợp collagen. Ngoài ra sử dụng retinol tại chỗ làm tăng độ đàn hồi của da, hay những biểu hiện không mong muốn như nổ mẩn đỏ, khô da, châm chích da.

Tác dụng điều trị mụn của Vitamin A: Vitamin A có tác dụng trong điều trị mụn. Dạng vitamin dùng tại chổ được xem là an toàn và hiệu quả trong điều trị mụn. Đường uống có thể được dùng để điều trị các dạng mụn nghiêm trọng hơn. Các yếu tố chính dẫn đến mụn là sản xuất bỡ nhờn tăng, làm thay đổi sợ phát triển và biệt hóa của các tế bào nang sừng, sự xâm nhập của vi khuẩn dẫn đến các phản ứng viêm, những nhân tố này dẫn đến những thương tổn nguyên nhân của mụn và nhân mụn.

Khi dùng vitamin A bôi ngoài sẽ ảnh hưởng đến sự tăng sinh và biệt hóa của các tế bào sừng, giúp loại bỏ các mụn trứng cá trưởng thành, các tế bào sừng tự do được thải ra cùng với bã nhờn về phía bề mặt của da, các nốt sừng không thể hình thành được và do đó ngăn không cho hình thành mụn mới; khi dùng vitamin A bôi ngoài có thể có tác dụng bao gồm đỏ da, bong tróc, khô da, ngứa, đau, và do có những ảnh hưởng trên thai nhi nên cần tránh dùng trong thai kì. Một tác dụng phụ điển hình của vitamin A dùng ngoài là viêm da cũng được hiểu là một tình trạng kích ứng hay phản ứng quá mẫn, viêm da trong trường hợp này có đặt trưng là tình trạng đỏ da, bong tróc, da khô và ngứa, các dạng vitamin A dùng ngoài dẫn đến các thay đổi của lớp biểu bì và tăng sinh biệt hóa tế bào sừng, điều này dần dần phá vỡ đi hàng rào bảo vệ của da và gây ra các dấu hiệu viêm da, mức độ kích ứng tương quan với hoạt tính của Vitamin A sử dụng, như vậy thời gian, liều lượng và dạng vitamin A có thể ảnh hưởng đến phản ứng kích ứng, sự hấp thu qua da của vitamin A là có giới hạn, vì thế có rất ít thành phần có hoạt tính vào được vòng tuần hoàn.

Dùng vitamin A đường uống: rất có hiệu quả trong các trường hợp bị mụn nặng, tuy nhiên vấn đề an toàn cần được lưu ý quan tâm. Hoạt chất của vitamin A có thể thấm qua được nhau thai gây ra những ảnh hưởng không tốt đến thai nhi, vì vậy các loại vitamin A đường uống chống chỉ định trước và trong thai kỳ, thuốc đạt nồng độ ổn định trong huyết tương sau 1 tuần sử dụng và không tích tụ ở lớp biểu bì, sau khi ngưng điều trị hoạt chất sẽ được loại bỏ hoàn da khỏi da và huyết thanh trong vòng 2-4 tuần, dùng Vitamin A đường uống có tác dụng ức chế hoạt động của tuyến bã nhờn làm giảm tăng sinh các tế bào ưa kiềm sản xuất bã nhờn.

Kết luận: Da là cơ quan đáp ứng chính của Vitamin A và thành phần được sử dụng rất nhiều trong điều trị các vấn đề về da khác nhau bao gồm mụn, lão hóa do môi trường, dạng bôi thấm sâu vào các lớp da mà không vào được hệ tuần hoàn, một tác dụng phụ phổ biến khi dùng vitamin A dùng ngoài là gây kích ứng da, viêm da. Điều trị vitamin A dài hạn (6 tháng) có hiệu quả lâm sàng trong việc giảm tổn thương do ánh sáng, nhăn da, khô ráp và tăng sắc tố da nhờ vitamin A có tác động vào quá trình tổng hợp collagen của da. Vitamin A bôi ngoài phương pháp an toàn hiệu quả với mụn trung bình nhẹ. Trong khi đường uống chỉ được dùng cho các trường hợp mụn nghiêm trọng và không đáp ứng được với phương pháp bôi ngoài. Các biện pháp này trước khi sử dụng bạn cần xem xét kỹ tình trạng da, sức khỏe và điều kiện sống của mình trước khi sử dụng để đạt hiệu quả cao.


Xem tiếp bài trong serie Hiểu về làn da:

Phần trước – Bài 14: Vai trò của nước với làn da và chế độ nước phù hợp cho từng loại da.

Phần Kế tiếp – Bài 16: Vai trò của Vitamin C với làn da.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *